Ամենորեան դաշտանի բացակայությունն է, որը կարող է լինել ինչպես գինեկոլոգիական, նյարդաբանական ու էնդեկրին հիվանդությունների ախտանշան, այնպես էլ բնական վիճակ:
Այս հիվանդությունը կարելի է դիտարկել որպես բնական վիճակ հղիության ժամանակ, երեխային կրծքով կերակրելու ընթացքում, մինչ սեռահասուն դառնալը, ինչպես նաև դաշտանադադարից հետո:
Եթե ամենորեան պայմանավորված չէ նշված պատճառներով, ապա այն համարվում է պաթոլոգիա, ուստի հարկավոր է անպայման դիմել մասնագետին:
Տարբերվում է ամենորեայի երկու տեսակ.
- առաջնային (մինչև 14 տարեկան աղջկա մոտ սեռական հասունացման նշանների ու դաշտանի բացակայություն կամ մինչև 16 տարեկան աղջկա մոտ սեռական հասունացման նշանների առկայություն, սակայն դաշտանի բացակայություն),
- երկրորդային (արդեն իսկ կարգավորված դաշտանային ցիկլի դեպքում դաշտանի բացակայություն ավելի քան 6 ամիս):
Ամենորեայի առաջացման պատճառները
Առաջնային ամենորենան կարող է պայմանավորված լինել.
- գենետիկական անոմալիաներով,
- հիպոֆիզի, հիպոթալամուսի և գլխուղեղի աշխատանքի խանգարումներով (դաշտանային ցիկլը կարգավորող հիպոթալամահիպոֆիզային համակարգի աշխատանքի խանգարում)
սեռական օրգանների զարգացման անատոմիական խանգարումներով (արգանդի բացակայություն, հեշտոցի և արգանդի վզիկի անանցանելիություն, կուսաթաղանթի ատրեզիա և այլն): Սա հանգեցնում է «կեղծ ամենորեայի», որի դեպքում ձվարանները գործում են, դաշտանային ցիկլը կարգավորված է, սակայն կան խոչընդոտներ, ինչի հետևանքով դաշտանային արյունը չի արտահոսում:
Երկրորդային ամենորեայի առաջացման պատճառ կարող են լինել.
- ֆիզիկական ծանր աշխատանքը,
- սխալ սննդակարգը, մոնոդիետաները, քաշի կտրուկ կորուստը, անորեքսիան,
- վահանաձև գեղձի հիվանդությունները (հիպոթիրեոզ, թիրեոտոքսիկոզ),
- հիպոֆիզի ուռուցքները,
- ձվարանների հիվանդությունները (ուղեկցվում են ներզատական խանգարումներով),
- հեշտոցի և արգանդի վզիկի անանցանելիությունը, կպումներն արգանդի խոռոչում (երկրորդային կեղծ ամենորեայի առաջացման պատճառներն են),
- հոգեբանական խնդիրներն ու սթրեսը:
Ամենորեայի ախտանշանները
Այս հիվանդությունը դրսևորվում է դաշտանի բացակայությամբ, ինչի հետևանքով խանգարվում է վերարտադրողական ֆունկցիան և առաջանում է անպտղություն: Հենց անպտղությունն ու դաշտանի բացակայությունն էլ համարվում են հիվանդության հիմնական ու մշտական ախտանշանները, որոնք բնորոշ են ամենորեայի բոլոր տեսակներին: Մյուս ախտանշաններն ի հայտ են գալիս միայն որոշակի տեսակի դեպքում:
Օրինակ՝ անատոմիական խանգարումներով պայմանավորված կեղծ ամենորեայի դեպքում դաշտանային արյան կուտակման հետևանքով դաշտանի ենթադրյալ օրերին առաջանում են կծկումանման ցավեր որովայնի ստորին հատվածում: Միևնույն ժամանակ կարող են նկատվել գլխացավեր, սրտխառնոց և կրծքագեղձերի մեծացում:
Հիպոֆիզի ուռուցքով պայմանավորված ամենորեայի ժամանակ հիմնական ախտանշանը գալակտորեան է (կաթնագեղձերից կաթի ակամա արտադրություն): Այս դեպքում նյարդաբանական ախտանշանների շարքին են դասվում դյուրագրգիռությունը, գլխացավերը և հուզական անկայունությունը:
Գենետիկական անոմալիաներով պայմանավորված առաջնային ամենորեան դրսևորվում է սեռական օրգանների թերզարգացվածությունը: Նման դեպքերում աղջիկը լինում է բարձրահասակ, ունենում է երկար ձեռքեր ու ոտքեր և անհամաչափ կարճ իրան:
Էնդոկրին խանգարումներով պայմանավորված երկրորդային ամենորեայի դեպքում կարող են ի հայտ գալ դաշտանադադարին բնորոշ ախտանշաններ, իսկ պոլիկիստոզային ձվարանների համախտանիշի դեպքում հաճախ նկատվում է ճարպակալում, արյան մեջ ինսուլինի մակարդակի բարձրացում, ինչպես նաև դեմքի ու մարմնի մազակալում:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց zNews-ը
Կիսվե՛ք Ձեր ընկերների հետ
