Ինչո՞ւ են հայկական ազգանուններն ավարտվում «ՅԱՆ»-ով. պատմության հետքերով

Like on FB:

Ինչպես բոլորին հայտնի է, հայկական ավանդական ազգանունների մեծ մասն ունեն «-յան» վերջավորություն՝ Պողոսյան, Գևորգյան, Խաչիկյան, Լևոնյան:

Այսօր Հայաստանում ազգանունների գրեթե 90%-ը վերջանում է «յան»-ով:

Ի՞նչ է նշանակում «յան»

Յան նշանակում է ծագում որոշակի ընտանիքից: Օրինակ, եթե ազգանունը Խաչատրյան է, սա նշանակում է, որ այս մարդու նախնին եղել է Խաչատուր (Խաչատր-Յան): Սովորաբար ազգանունները տալիս էին ընտանիքի ամենատարեց տղամարդու անունով: Հետագայում «յան»-ին ավելացան մասնագիտություններ (նալբանդ – դարբին) – «յան», դարձավ Նալբանդյան: Ես նույնիսկ լսել էի Ստամբուլի հայկական ազգանունը` թուրքական Ստամբուլ քաղաքի անունից:

Որտեղի՞ց է առաջացել ազգանվան այդ վերջավորությունը

Համաձայն մի վարկածի՝ այս ավարտը լատիներենից է եկել հենց Հռոմեական կայսրության հետ հայկական հարևանության ժամանակ, ըստ մեկ այլ վարկածի՝ պարսկերենից:

Ըստ որոշ պատմիչների՝ դեռևս 4-րդ-5-րդ դարերում Հայաստանում գոյություն ունեին ազգանուններ, որոնք ավարտվում էին «յանց»-ով: Ժամանակի ընթացքում վերջին «ց»-ն անհետացավ, մնաց միայն «յան»-ը, որը հետագայում վերածվեց «յան»-ի: Բայց որոշ տեղերում «յանց»-ով ազգանունները դեռ գոյատևում էին: Օրինակ՝ ոչ բոլորը գիտեն, որ Եվգենի Պետրոսյանի իրական անունը Պետրոսյանց է:

Հայոց լեզվում «յան»-ին կարելի է ավելացնել գոյականներ` նրանցից ածականներ ստանալու համար: Օրինակ, եթե «Ամերիկա» բառին «յան» ավելացնեք, կստանաք «ամերիկյան»: Եթե ծիրանը աճեցվում է հայտնի Արարատյան դաշտում, ապա հայերն ասում են. «Սա պտուղ է Արարատյան հովտից»:

Երևանում կարող եք քայլել Կիևյան, Մոսկովյան փողոցներով:

 

Ինչո՞ւ «յան»-ն  այդքան տարածում ստացավ

Համաձայն մի վարկածի՝ ավարտվող «յան»-ը տարածված է եղել միջնադարում, որպեսզի ցույց տա հենց դրանց կրողների հայկական ծագումը:

Ի դեպ, մոլդովացիների կամ իրանցիների մոտ երբեմն կարելի է հանդիպել տեղական ազգանունների, որոնք նույնպես ավարտվում են «յան»-ով (ian): Այնուամենայնիվ, նման ազգանունների կրողները ոչ մի առնչություն չունեն հայերի հետ:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց zNews

Կիսվե՛ք Ձեր ընկերների հետ

Popular

Shamshyan.com-ը լուսանկարներ է հրապարակել Արմինե Ճաղարյանի մահվան դեպքից (Photo)
Ինչպես են վարարած Դեբեդ գետից դուրս բերում հաղորդավարուհի Արմինե Ճաղարյանի մարմինը (Video)
Իտալացին ավելի քան 1,5 միլիոն բաժանորդ է հավաքել՝ ծաղրանմանակելով համաշխարհային աստղերին (Photo)
20+ նկարազարդում այն մասին, թե ինչ դաժան աշխարհում ենք մենք ապրում (Photo)
Նստատեղի նյարդի բորբոքմանը հրաժեշտ տվեք ընդամենը 10 րոպեում այս բնական միջոցով
Արյունը ջրիկացնող լավագույն բնական միջոցները
Հարսս տանը կորցրել էր բջջայինը ու ինձ խնդրեց զանգել իր համարին․ Լսելով զանգի ձայնը՝ ուղղակի ցնցվեցի․․․ իսկ ես մտադրվել էի տունս նրանց նվիրել
Խաշած ձվի սննդակարգ. 2 շաբաթում կարելի է 11 կգ նիհարել
Օրգանիզմն ամրացնող և անոթները մաքրող հզոր միջոց

Latest

Գլուխկոտրուկ՝ ամենաուշադիրների համար․ կարո՞ղ եք կռահել՝ ով է փախել տնից
ԹԵՍՏ․ 10-ից մեկն է կարողանում գտնել ՍԽԱԼԸ այս նկարում․ դու կարո՞ղ ես
ԹԵՍՏ՝ հանճարների համար․ Այս տղամարդկանցից ո՞վ է միայնակ ապրում
10+ նկարազարդումներ, որոնք ապացուցում են, որ աշխարհը կործանվում է (Photo)
Ձեր կրքոտության աստիճանը․ հոգեբանական թեստ՝ աղջիկների համար
Թեստ․ Կկարողանա՞ք պատասխանել այս պարզ հարցերին
Կանացի 5 սխալ, որոնք քայքայում են ամուսնական ամուր կապերը
ԹԵՍՏ. Միայն խելացի մարդկանց է հաջողվում անցնել այս թեստը
Կնոջ մարմնի 10 ամենասեքսուալ մասերը՝ ըստ տղամարդկանց․ ՀԱՐՑՈՒՄ